ROSIŃSKI - VAN HAMME
Thorgal
MIASTO BOGÓW

 
 
Thorgal


 
    Gdzie rozegrały się najbardziej dramatyczne wydarzenia serii Thorgal? W jakim miejscu usytuować Mayaxatl, miasto Xargosa, zrodzone z nienawiści wobec świata? Przenieśmy się na półwysep Jukatan (w dzisiejszym Meksyku). Właśnie tam ok. X w. Majowie przestali panować w wielkim mieście - Chichen Itza. Władzę nad Chichen Itza przejęli Toltecy, rozbudowując je i upodabniając do swojej stolicy - Tuli. Chichen Itza miał być nową stolicą boskiego władcy Topiltzina Quetzalcoatla. Nad całym miastem góruje poświęcona mu piramida zwana El Castillo (Zamek). Piramidą tą, mającą 9 kondygnacji i 91 stopni po każdej z czterech stron świata, obudowano starszą piramidę, całkowicie w niej ukrytą... Rozmiary i konstrukcja El Castillo są zadziwiające (na zdjęciu poniżej). Dniom i miesiącom roku odpowiada liczba stopni i tarasów, a 52 reliefy symbolizują 52-letni cykl rachuby czasu Majów. Starannie usytuowanie budowli, której schody zwrócone są dokładnie na północ, południe, wschód i zachód, daje nadzwyczajny efekt podczas jesiennego i wiosennego zrównania dnia z nocą - cienie sprawiają wówczas wrażenie, że bóg-wąż, którego głowę wyrzeźbiono u dołu i u góry głównych schodów, ożył i wypełza ze świątyni.

Thorgal Thorgal

   W Chichen Itza istnieją liczne ślady składania ofiar z ludzi. W pobliżu wielkiego boiska do gry w piłkę, na którego ścianach przedstawiono sceny ścinania głowy, znajdują się 3 platformy ofiarne: Wenus, Orła i Jaguara, oraz Półka Czaszek pokryta płaskorzeźbami przedstawiającymi ludzkie czaszki na palach. Znajduje tu się również studnia ofiar (23 m. głębokości), do której podczas suszy wrzucano żywe ofiary, aby zjednać sobie boga deszczu. Ofiary, którym udało się utrzymać na powierzchni przez określoną liczbę godzin, wydobywano i traktowano z czcią, gdyż uważano, że rozmawiały z bogami. W "cenote" w Chichen Itza, archeologowie doliczyli się 13 mężczyzn, 8 kobiet i 21 dzieci, które strącono w przepaść, by sprowadzić deszcz. W mieście znajdowała się również sala obserwacji astronomicznych na szczycie kolosalnej wieży, takiej samej, która prowadziła do "sanktuarium Ogotaya". Rządy Tolteków w Chichen Itza były krótkotrwałe. Najprawdopodobniej miasto opuszczono ok. 1224 r. w następstwie ataku mieszkańców Majapan..., innego potężnego miasta na półwyspie jukatańskim. Istniało jeszcze starsze miasto Majów, którego pozostałości wyrastają niespodziewanie w sercu dżungli - Tikal, datowane na IV w. n. e.. Pewne oznaki wskazują, że twierdza była użytkowana stale przez 11 stuleci, a 16 znajdujących się w Tikal świątyń stoi na ruinach wcześniejszych budowli, w tym paru pomalowanych starannie grobowców. W Tikal jest 6 piramid schodkowych, których stopnie wiodą do komór na szczycie, zwieńczonych kunsztownymi "grzebieniami dachu". Największa piramida, znana jako Piramida Czwarta, ma 70 m wysokości. Piramidy te służyły jako grobowce bogatych i dostojnych ludzi, których grzebano z cennymi przedmiotami oraz żywnością, która miała służyć w czasie podróży na tamten świat. (Na zdjęciu poniżej: Piramida I w Tikal).

Thorgal

   Jednak z punktu widzenia albumu "Miasto..." bardziej powinna nas interesować kultura Azteków szokująca znaczeniem, jakie przywiązywała do ofiar z ludzi. Może się wydawać, że Van-Hamme oparł scenariusz "Miasta..." o praktyki Azteków, a Rosiński umieścił akcje w jednym z miast Majów. Sprawa się trochę komplikuje...Otóż wiemy, że Xargosa-Tanatloc był duchowym przywódcą Xinjinów w suchej i raczej, nieurodzajnej krainie. Van-Hamme utworzył imię Tanatloc najprawdopodobniej od imienia boga Wody i Deszczu - Tlaloca... Tyle, że Tlaloc był bogiem Azteków, których sposób składania ofiar jak ulał pasuje do tego, co działo się w Mayaxatl... A jak wiemy w Mayaxatl czczono Ogotaya, a nie Tanatloca. Kolejny dowód na to, że Van-Hamme dba o to, aby album nie mógł zostać osadzony w jakimkolwiek miejscu i czasie. Powróćmy do Mayaxatl. Obrzęd wyrywania serca był praktykowany w Teotihuacan, azteckiej stolicy. W czasach pokoju wśród Azteków (ludu Słońca) wymyślano "wojny kwietne", turnieje, których celem było dostarczenie ofiar dla wymagających bogów. A wreszcie, co najbardziej zdumiewające, nie brakowało ochotników: co roku jeden młodzieniec "doskonały pod każdym względem" składał siebie w ofierze Tezcatlipoce, symbolizującemu gwiazdozbiór Wielkiej Niedźwiedzicy i nocne niebo. Zamiast być skazanym na wykonywanie przez całe życie nazbyt ciężkich robót, jeniec wolał zginąć na kamieniu ofiarnym, co zapewnić mu miało wieczną szczęśliwość.

Thorgal

   Zostawał rozciągnięty na kamieniu spływającym jeszcze krwią poprzedników. Wielki kapłan otwierał mu pierś jednym uderzeniem długiego noża z obsydianu i wyrywał serce. Złożyć miał tę ofiarę Słońcu (ilustracja na gorze). Najwyższa piramida w Teotihuacan, stolicy azteckiej, ma trzy ciągi schodów po 120 stopni. Dwie świątynie stoją naprzeciw siebie: Huizilopochtli, słonecznego boga Południa, z prawej i Tlaloca, boga Deszczu, z lewej. Zbiorowe ofiary składane były na stopniach budowli: 20 tysięcy zabitych w ciągu 4 dni! (ilustracja na gorze). Rosiński potwierdził, że akcja "Miasta..." rozgrywała się na Jukatanie. W grę wchodzą więc miasta Majów: Tikal i Chichen Itza oraz Majapan. Jednak przypominam, że obyczaje, panujące w Mayaxatl, zaczerpnął Van-Hamme z kultury Azteków, praktykowanej w Teotihuacan... Inaczej mówiąc scenarzysta skorzystał z kultury Esperanza - połączenia kultur Azteków i Majów. Aztekowie podbijali przecież miasta Majów, a następnie przeobrażali je we własne siedziby np. Kaminalyuju. Jak widać przypuszczeń jest wiele. Można pogubić się w tym gąszczu domysłów, równie prosto jak w dżungli, która ukrywa Mayaxatl przed światem...

   MAYAPÁN, ruiny miasta Majów na płw. Jukatan (w Meksyku, w stanie Jukatan, na pd.-wsch. od m. Mérida). Założony ok. 1200; po upadku Chichén Itzá w XIII w. - ostatnie miasto w tym regionie o silnym wpływie polit.; zniszczone w poł. XV w

...  Tekst przygotował: Maciej Matuszak
strona główna | publikacje | indeks tytułów